Poradnik

Zwolnienie pracownika — wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę i świadectwo pracy

Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę to dokument, który najłatwiej zakwestionować w sądzie pracy. Poniżej kolejność działań, wymagane elementy pisma, okresy wypowiedzenia i obowiązek wydania świadectwa pracy — z odnośnikami do wzorów przygotowanych przez prawnika.

Stan prawny i aktualizacja: 20.10.2026 r.

Zanim napiszesz wypowiedzenie

Umowę o pracę na czas nieokreślony każda ze stron może rozwiązać za wypowiedzeniem (art. 32 § 1 Kodeksu pracy). Wypowiedzenie przez pracodawcę wymaga jednak przyczyny i zachowania formy, a od błędów zależy, czy pracownik wygra w sądzie.

  • Przyczyna: wypowiedzenie umowy na czas nieokreślony musi zawierać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie (art. 30 § 4 Kodeksu pracy). Powinna być konkretna i prawdziwa — ogólnikowe „utrata zaufania” bez opisu to ryzyko.
  • Forma: oświadczenie o wypowiedzeniu składa się na piśmie (art. 30 § 3 Kodeksu pracy).
  • Pouczenie: pismo musi zawierać pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy i terminie na odwołanie (art. 30 § 5 Kodeksu pracy).
  • Związek zawodowy: jeżeli u pracodawcy działa zakładowa organizacja związkowa reprezentująca pracownika, trzeba ją wcześniej zawiadomić o zamiarze wypowiedzenia i wskazać przyczynę (art. 38 Kodeksu pracy).
  • Ochrona szczególna: pracodawca nie może co do zasady wypowiedzieć umowy m.in. w czasie urlopu pracownika i innej usprawiedliwionej nieobecności (art. 41), w okresie ciąży i urlopu macierzyńskiego (art. 177) ani pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lat do wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia pozwala mu uzyskać emeryturę z osiągnięciem tego wieku (art. 39 Kodeksu pracy). Przy takim pracowniku sprawdź wyjątki przed wysłaniem pisma.

Dokument BiznesDOK dotyczy wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Do umowy na czas określony ani umowy na okres próbny nie używaj tego wzoru.

Krok po kroku

  1. 1

    Ustal przyczynę i sprawdź ochronę pracownika

    Zapisz konkretną przyczynę wypowiedzenia i sprawdź, czy pracownik nie jest objęty ochroną przed wypowiedzeniem (urlop, zwolnienie, ciąża, wiek przedemerytalny, funkcja związkowa).

  2. 2

    Zawiadom związek zawodowy, jeśli działa u Ciebie

    Zawiadomienie o zamiarze wypowiedzenia z podaniem przyczyny składasz przed wręczeniem pisma pracownikowi.

  3. 3

    Policz okres wypowiedzenia

    Okres zależy od stażu pracy u pracodawcy: 2 tygodnie, 1 miesiąc albo 3 miesiące (art. 36 § 1 Kodeksu pracy). Dzień rozwiązania umowy policzysz w kalkulatorze.

  4. 4

    Przygotuj wypowiedzenie na piśmie

    Pismo zawiera przyczynę, okres wypowiedzenia i pouczenie o odwołaniu do sądu pracy. Podpisuje je osoba uprawniona do reprezentowania pracodawcy.

  5. 5

    Doręcz pismo pracownikowi

    Okres wypowiedzenia biegnie od doręczenia. Zachowaj dowód odbioru — podpis pracownika na kopii albo potwierdzenie wysyłki.

  6. 6

    Wydaj świadectwo pracy

    Świadectwo pracy wydajesz w dniu rozwiązania stosunku pracy (art. 97 § 1 Kodeksu pracy). Wydanie świadectwa nie może zależeć od wcześniejszego rozliczenia się pracownika, np. ze sprzętu (art. 97 § 1³ Kodeksu pracy) — roszczenia rozlicza się osobno.

Dokumenty do przygotowania

Okres wypowiedzenia i dzień rozwiązania umowy

  • Okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy, 1 miesiąc przy co najmniej 6 miesiącach i 3 miesiące przy co najmniej 3 latach zatrudnienia (art. 36 § 1 Kodeksu pracy).
  • Do stażu u danego pracodawcy wlicza się też wcześniejsze okresy zatrudnienia w przypadkach przewidzianych w przepisach — kalkulator pomoże sprawdzić dzień zakończenia.
  • W okresie wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę pracownik ma prawo do zwolnienia na poszukiwanie pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia — 2 dni robocze przy okresie 2 tygodni lub 1 miesiąca, 3 dni robocze przy okresie 3 miesięcy (art. 37 § 1 Kodeksu pracy).

Co może zrobić pracownik

  • Odwołanie do sądu pracy: w ciągu 21 dni od doręczenia pisma wypowiadającego umowę (art. 264 § 1 Kodeksu pracy).
  • Roszczenia: jeżeli sąd uzna wypowiedzenie za nieuzasadnione albo naruszające przepisy o wypowiadaniu umów, pracownik może żądać przywrócenia do pracy albo odszkodowania (art. 45 § 1 Kodeksu pracy).
  • Sprostowanie świadectwa pracy: w ciągu 14 dni od otrzymania świadectwa pracownik może wystąpić do pracodawcy o jego sprostowanie (art. 97 § 2¹ Kodeksu pracy).

Najczęstsze błędy

  • Brak przyczyny albo przyczyna ogólnikowa w wypowiedzeniu umowy na czas nieokreślony.
  • Brak pouczenia o prawie odwołania do sądu pracy.
  • Pominięcie zawiadomienia związku zawodowego.
  • Wypowiedzenie pracownikowi objętemu ochroną (urlop, zwolnienie lekarskie, ciąża, wiek przedemerytalny).
  • Brak dowodu doręczenia — nie wiadomo, od kiedy biegnie okres wypowiedzenia.
  • Świadectwo pracy wydane po terminie albo z błędnie wpisaną podstawą rozwiązania umowy.

Pytania

Czy wypowiedzenie umowy o pracę musi mieć uzasadnienie?

Tak. Wypowiedzenie umowy na czas nieokreślony — a od 26 kwietnia 2023 r. także umowy na czas określony — musi zawierać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie (art. 30 § 4 Kodeksu pracy). Wypowiedzenie składa się na piśmie (art. 30 § 3 Kodeksu pracy).

Od kiedy liczy się okres wypowiedzenia?

Od doręczenia pisma pracownikowi. Dlatego warto zachować dowód doręczenia — podpis pracownika na kopii albo potwierdzenie wysyłki.

Ile ma pracownik czasu na odwołanie do sądu?

21 dni od doręczenia pisma wypowiadającego umowę (art. 264 § 1 Kodeksu pracy). O tym terminie musi go pouczyć samo wypowiedzenie.

Kiedy trzeba wydać świadectwo pracy?

W dniu rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku pracy (art. 97 § 1 Kodeksu pracy). W BiznesDOK świadectwo pracy przygotujesz bezpłatnie.

Czy wzór z BiznesDOK nadaje się do umowy na czas określony?

Nie. Dokument dotyczy wyłącznie umowy o pracę na czas nieokreślony — do umowy na czas określony i umowy na okres próbny potrzebny jest inny wzór.

Źródła: Kodeks pracy, art. 30, 32, 36, 37, 38, 39, 41, 45, 97, 177, 264. Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.